- elektrikcirehberi@gmail.com
Güneş radyasyonu tahminleri, elektrik şebekesi operatörleri ve güneş enerjisi üreticileri için kritik öneme sahip. Bu tahminler, üretim planlamasından ticarete, sistem dengesinden güç santrallerinin devreye alınmasına kadar geniş bir yelpazede karar alım süreçlerini etkiliyor. ISE’de güneş enerjisi meteorolojisi grup lideri Elke Lorenz, fotovoltaik tahmin sistemlerinin artan dalgalı yenilenebilir enerji kapasitesiyle birlikte giderek daha hayati bir rol üstlendiğini belirtiyor.
Geleneksel yöntemlerle günlük ve yıllık radyasyon profilleri, dünyanın Güneş’e göre konumu gibi sabit faktörlere dayanarak yüksek düzeyde tahmin edilebiliyor. Ancak bulut oluşumu gibi kısa vadeli ve değişken atmosferik olaylar, tahminlerde büyük belirsizlikler yaratıyor. Bu belirsizliği azaltmak için geliştirilen yeni yapay zekâ tabanlı model, geçmiş uydu görüntülerine dayanarak önümüzdeki 15 dakikadan 4 saate kadar olan dönemde bulut gelişimini tahmin ediyor. Uygulamada, bu yöntemle kısa vadeli güneş radyasyonu tahminlerindeki hata oranı geleneksel modellere kıyasla ortalama yüzde 11 azalıyor.
Sabahın erken saatlerindeki tahminler, uydu görüntülerinin sınırlı ışık nedeniyle daha az net olması sebebiyle özellikle zorlayıcı olabiliyordu. Fraunhofer ISE ekibi, bu sorunu çözmek için görünür spektrumun ötesine geçen iki adet kızılötesi kanal ekledi. Bu kanallar gün ışığına ihtiyaç duymadan veri toplayarak tahminlerin kullanılabilirliğini artırıyor. Araştırmacı Nils Straub’a göre, sadece görünür ışıkla çalışan modellere kıyasla bu yöntemle tahminlerin kapsamı ve doğruluğu belirgin biçimde artırıldı.
Bu gelişme, özellikle güneş enerjisinin artan payının şebeke dengesi ve üretim planlaması üzerindeki etkisinin büyüdüğü bir dönemde, kısa vadeli tahminlerin etkinliğini artırarak şebeke güvenilirliğine katkı sağlayabilir.
