- elektrikcirehberi@gmail.com
Rapora göre, yenilenebilir kaynaklardan üretilen temiz elektriğin enerji sistemi içindeki payı 2015 yılında yüzde 9 seviyesindeyken bugün yüzde 14’e yaklaştı. Rystad Energy, iklim hedeflerine ulaşmak ve enerji güvenliğini sağlamak için küresel enerji dönüşümünün üç temel adımda ilerlemesi gerektiğini belirtiyor: güç sektörünün karbonsuzlaştırılması, ulaşım ve sanayi başta olmak üzere tüm alanların elektrifikasyonu ve kalan emisyonların yönetimi.
Kuruluşun analizine göre, “1,9°C senaryosu” 2040 yılına kadar giderek daha olası hale geliyor. Ancak mevcut ulusal katkı beyanları (NDC) Paris Anlaşması’nın 1,5°C hedefiyle uyumlu değil. Bu hedefe yaklaşmak için daha güçlü politikalar ve uygulamaların hayata geçirilmesi gerekiyor.
Yenilenebilir yatırımlarda rekor büyüme
Rystad Energy, 2024-2025 döneminde rüzgâr ve güneş enerjisi kurulumlarının toplamda 700 GW’ı aşmasını bekliyor. Güneş enerjisinin küresel kurulu gücü 2024’te 1.868 GW iken, 2025’te 2.412 GW’a ulaşacak. Bu artış, tek bir yılda yaklaşık 544 GW’lık kapasite eklenmesi anlamına geliyor.
Raporda ayrıca düşük karbonlu teknolojilere yapılan yatırımların 900 milyar doları aştığı, fosil yakıt yatırımlarının ise 735 milyar dolar civarında seyrettiği belirtiliyor. 2030 yılına gelindiğinde düşük karbon teknolojilerinin toplam enerji yatırımlarındaki payının yüzde 46’ya çıkması, fosil yakıtların payının ise %30’a gerilemesi öngörülüyor.
Rystad Energy, küresel karbondioksit emisyonlarının 2026 civarında zirveye ulaşacağını ve sonrasında kademeli olarak düşüşe geçeceğini tahmin ediyor.
Fosil yakıtlar yerini hemen bırakmıyor
Raporda, petrol ve doğalgazın kısa vadede enerji sisteminde varlığını sürdüreceği ifade ediliyor. Petrol talebinin 2030’ların başında zirve yapması, doğalgaz talebinin ise on yılın sonlarına doğru durağanlaşması bekleniyor.
Rystad Energy, fosil yakıtların hâlâ ulaşım ve petrokimya gibi sektörlerde önemli rol oynamaya devam ettiğini, bu alanlarda düşük karbonlu alternatiflerin henüz yeterince ölçeklenmediğini vurguluyor. Kuruluşa göre, bu durum enerji geçişinin ekonomik ve politik olarak dengeli şekilde yürütülmesini zorunlu kılıyor.
Elektrifikasyon küresel eğilim haline geliyor
Raporda elektrifikasyonun, yeni enerji çağının merkezinde yer aldığı belirtiliyor. Elektrikli araçların yaygınlaşması, binalarda enerji verimliliği uygulamaları ve sanayide düşük karbonlu üretim teknikleri, enerji sisteminin geleceğini şekillendiriyor.
Rystad Energy, temiz enerji yatırımlarının sadece iklim hedeflerine değil, aynı zamanda enerji güvenliğine de katkı sağlayacağını belirtiyor. Bu kapsamda, ülkelerin iletim altyapılarını güçlendirmesi, şebeke modernizasyonuna yatırım yapması ve enerji depolama çözümlerini yaygınlaştırması gerekiyor.
Rystad Energy’nin analizine göre enerji dönüşümü yalnızca çevresel değil, aynı zamanda stratejik ve ekonomik bir süreç. Yenilenebilir enerji teknolojilerinin hızla ucuzlaması, ülkelerin enerji ithalatına bağımlılığını azaltıyor. Bununla birlikte, fosil yakıtlardan uzaklaşmanın istihdam, sanayi yapısı ve maliyet yönetimi açısından dikkatli planlanması gerektiği vurgulanıyor.
Kuruluş, “Yeni Enerji Çağı”nın başarılı olabilmesi için küresel ölçekte güçlü politik irade, yatırım odaklı stratejiler ve altyapı yenilemeleri gerektiğini belirtiyor.
