- elektrikcirehberi@gmail.com
İngiltere, açık deniz rüzgâr enerjisinde Avrupa’nın bugüne kadarki en büyük ihalesini sonuçlandırarak 8,4 GW’lık yeni kapasiteyi güvence altına aldı. Son tahsis turu olan AR7 kapsamında verilen kapasite, hem fiyatlar hem de ölçek açısından açık deniz rüzgârının büyük ölçekli temiz elektrik üretiminde en rekabetçi teknoloji olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
İngiltere’nin yeni açık deniz rüzgâr ihalesinde 8,2 GW’lık sabit tabanlı projeler ile yaklaşık 200 MW’lık yüzer rüzgâr projeleri desteklenirken, tahsis edilen kapasitenin yaklaşık 10 milyon hanenin elektrik ihtiyacını karşılayabileceği hesaplanıyor. Bu büyüklük, AR7’yi Avrupa’da bugüne kadar gerçekleştirilen en büyük açık deniz rüzgâr ihalesi haline getirdi.
Yoğun rekabet, düşük fiyatlar
AR7, aynı zamanda Avrupa’nın en rekabetçi ihale turlarından biri olarak öne çıktı. Toplamda 24 GW’lık potansiyel kapasiteye sahip 19 proje ihaleye katılmaya hak kazandı. Güçlü rekabet sonucunda sabit tabanlı projeler için ortalama fiyatlar İngiltere ve Galler’de 91,2 £/MWh, İskoçya’da ise 89,5 £/MWh seviyesinde gerçekleşti.
Bu fiyatlar, açık deniz rüzgâr enerjisinin fosil yakıtlar ve nükleer enerjiye kıyasla maliyet avantajını net biçimde ortaya koyuyor. AR7’de oluşan fiyatlar, Birleşik Krallık’ta yeni bir doğal gaz santralinin inşa ve işletme maliyetinden (yaklaşık 147 £/MWh) yüzde 40 daha düşük. Aynı şekilde, yeni nükleer santrallerin maliyetlerinin (124 £/MWh) de yaklaşık yüzde 30 altında bulunuyor. Yeni açık deniz rüzgar santrallerinin üreteceği elektriğin, tüketicilere doğal gaza kıyasla yılda yaklaşık 1,7 milyar sterlin tasarruf sağlaması bekleniyor.
Belirsizlikten dönüm noktasına
Birleşik Krallık, 2023 yılında gerçekleştirilen AR5 ihale turunda yetersiz fiyat seviyeleri nedeniyle başarısız bir sonuç almış, bu durum sektörde belirsizlik ve gecikmelere yol açmıştı. Ardından gelen AR6 turu daha gerçekçi fiyatlar sunsa da beklenen ölçekte yeni kapasite ortaya koyamamıştı. AR7 ise güçlü proje havuzu ve yoğun rekabet sayesinde açık deniz rüzgârı için kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Bu başarının arkasında, İngiltere’nin iki taraflı Fark Sözleşmeleri (CfD) modeline dayanan ihale tasarımı bulunuyor. CfD’ler, projelere uzun vadeli gelir görünürlüğü sağlayarak yatırım riskini azaltıyor. Hükümet, 1,79 milyar sterlinlik toplam bütçeyle, başlangıçta belirlenen 1,1 milyar sterlinlik sınırı aşarak enerji güvenliğini güçlendirecek ek kapasiteyi destekleme kararı aldı.
Avrupa için model niteliğinde
Sektör temsilcilerine göre, Birleşik Krallık’ın AR7 başarısı diğer Avrupa ülkeleri için de örnek teşkil ediyor. Avrupa rüzgâr enerjisi sektörü, bu yıl başında yerli ve rekabetçi açık deniz rüzgâr projelerini hızlandırmak amacıyla “Yeni Açık Deniz Rüzgâr Enerjisi Anlaşması” önerisini gündeme getirmişti. Bu çerçevede, 2031–2040 döneminde yılda 15 GW’lık kapasite geliştirilmesi, bunun 10 GW’ının CfD ihaleleriyle sağlanması hedefleniyor. Sektör ise karşılığında büyük ölçekli özel yatırımlar ve ilave maliyet düşüşleri taahhüt ediyor.
Hamburg’da düzenlenecek Kuzey Denizi Zirvesi’nin, AR7’nin ortaya koyduğu ivmeyi temel alarak hükümetler, sektör ve iletim sistemi operatörleri arasında daha güçlü iş birliklerine zemin hazırlaması bekleniyor.
Yüzer rüzgârda yeni adım
AR7 kapsamında altı sabit tabanlı açık deniz rüzgâr projesi ile iki yüzer rüzgâr enerjisi projesi destek kazandı. Yüzer rüzgâr projelerine tahsis edilen 192 MW’lık kapasite, ticari ölçekte yüzer rüzgâr teknolojilerinin yaygınlaşması açısından önemli bir adım olarak görülüyor. Ancak sektör, bu alandaki potansiyelin tam olarak hayata geçirilebilmesi için özel destek programlarına, yüzer rüzgâra özgü ihale takvimlerine ve liman altyapısına yönelik güçlü yatırımlara ihtiyaç olduğuna dikkat çekiyor.
