- elektrikcirehberi@gmail.com
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, temiz enerjiye yönelik küresel dönüşümün artık geri döndürülemez bir aşamaya girdiğini vurgulayarak, 2025 yılında bu alandaki yatırımların 2,2 trilyon ABD doları ile tarihi bir rekor kırdığını açıkladı.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin Abu Dabi kentinde düzenlenen 16. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) Genel Kurulu’na video mesajla katılan Guterres, söz konusu yatırım hacminin, dünya genelinde fosil yakıtlara yönelen sermayenin yaklaşık iki katına ulaştığına dikkat çekti. Bu tabloyu, küresel enerji sisteminde yaşanan yapısal kırılmanın en somut göstergelerinden biri olarak nitelendirdi.
Yenilenebilir enerji teknolojilerindeki hızlı gelişme ve maliyetlerdeki belirgin düşüşe işaret eden Guterres, “Temiz enerjiye geçiş durdurulamaz ve geri çevrilemez.” ifadelerini kullandı. Ancak bu güçlü ivmeye rağmen, altyapı yatırımlarının teknolojik ilerlemeyle aynı hızda ilerlemediği uyarısında bulundu.
Guterres’e göre, 2024 yılında küresel ölçekte temiz enerji üretimine yaklaşık 1 trilyon dolar yatırım yapılırken, elektrik şebekeleri ve bağlantılı altyapıya ayrılan kaynaklar bunun yarısının dahi altında kaldı. Bu dengesizliğin giderilmemesi halinde, enerji dönüşümünün önünde ciddi bir yavaşlama riski bulunuyor.
Konuşmasında uzun ve karmaşık izin süreçleri, yetersiz şebeke kapasitesi, tedarik zincirlerindeki darboğazlar ve kritik minerallere yönelik artan küresel baskıyı temel engeller arasında sıralayan Guterres, özellikle Afrika başta olmak üzere birçok gelişmekte olan ülkenin, sahip oldukları yüksek yenilenebilir enerji potansiyeline rağmen uygun maliyetli finansmana erişimde ciddi zorluklar yaşadığını vurguladı.
Bu sorunların aşılması için modern ve esnek elektrik şebekelerine, sınır ötesi enterkonneksiyonların güçlendirilmesine ve batarya depolama teknolojilerinin hızla ölçeklendirilmesine yönelik büyük ölçekli yatırımların zorunlu olduğunu belirten Guterres, sistem güvenilirliğinin bu adımlarla sağlanabileceğini ifade etti.
Ulaşım sektörüne de değinen Guterres, küresel emisyonların önemli bir bölümünden sorumlu olan bu alanda dönüşümün hızlanması için elektrikli araç şarj altyapısının yaygınlaştırılmasının kritik önemde olduğunu söyledi.
Ayrıca hükümetlere seslenen Guterres, enerji piyasalarının daha şeffaf, verimli ve uzun vadeli yatırımlar açısından cazip hale gelmesi için net politikalar ve kapsamlı düzenleyici reformlar yapılması çağrısında bulundu. Net kurallar, öngörülebilir takvimler ve hızlandırılmış izin süreçlerinin, özel sektör sermayesinin büyük ölçekli yatırımlar için harekete geçmesinde belirleyici olacağını kaydetti.
