- elektrikcirehberi@gmail.com
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Dünya Enerji Sektörü İstihdamı 2025 Raporu, özellikle uygulamalı teknik pozisyonlarda derinleşen bir açık olduğuna işaret ediyor.
Rapora göre, enerji altyapısına yönelik yatırımlar geçen yıl istihdamı yüzde 2,2 artırarak sektörün büyüme hızını ekonomi genelinin iki katına çıkardı. Böylece küresel enerji istihdamı 2019’a kıyasla 5 milyon kişilik artışla 2024’te 76 milyona yükseldi. Son beş yılda yaratılan küresel net istihdamın yüzde 2,4’ü enerji alanından geldi.
Elektrik üretimi ve iletimi, sektör içinde istihdamın en hızlı genişlediği alan oldu. Güneş enerjisi bu artışın lokomotifi olurken, nükleer enerji, şebeke altyapıları ve enerji depolamada da kayda değer bir yükseliş gözlendi. Elektrikli araç ve batarya tedarik zincirinde 2024 yılında tek başına 800 bin yeni iş yaratıldı.
Fosil yakıtlarda ise, Hindistan, Çin ve Endonezya’da kömür sektöründeki toparlanma istihdamı desteklemeye devam etti. Petrol ve gaz sektörü, pandemi döneminde kaybettiği işgücünün önemli bir kısmını geri kazansa da, düşük fiyatlar ve artan ekonomik belirsizlikler bu yıl yeni işten çıkarmalara yol açtı.
Büyümede yavaşlama ve derinleşen uzman açığı
İlk verilere göre, küresel enerji istihdamındaki büyümenin 2025 yılında yüzde 1,3’e gerilemesi bekleniyor. Bu tablo, jeopolitik gerginlikler ve sıkılaşan işgücü piyasalarının şirketleri daha temkinli işe alım politikalarına yönelttiğini gösteriyor.
Ancak daha büyük tehdit, nitelikli çalışan bulmakta yaşanan güçlük. IEA’nın 700 şirket, sendika ve eğitim kurumuyla yaptığı ankette katılımcıların yarısından fazlası; elektrikçi, boru tesisatçısı, hat işçisi, santral operatörü ve nükleer mühendis gibi kritik teknik pozisyonlarda ciddi darboğazlar olduğunu bildirdi. Bu roller, 2019’dan bu yana yaratılan 2,5 milyon yeni işle birlikte, sektör işgücünün yarısından fazlasını oluşturur hale geldi.
Yaşlanan işgücü ise tabloyu daha da ağırlaştırıyor. En ciddi demografik sıkışma nükleer enerji ve şebeke yönetimi alanlarında yaşanıyor.
IEA’ya göre mevcut açığın büyümemesi için 2030’a kadar dünya genelinde nitelikli çalışan sayısının yüzde 40 artırılması gerekiyor. Bu hedef için ek 2,6 milyar dolarlık eğitim yatırımı yeterli olacak; bu tutar, küresel yıllık eğitim harcamalarının yüzde 0,1’inden daha azına denk geliyor.
IEA Başkanı Fatih Birol, raporla ilgili değerlendirmesinde enerji sektörünün küresel istihdam için istikrarlı bir büyüme motoru olmaya devam ettiğini vurgulayarak şu uyarıyı yaptı: “Enerji altyapısının ihtiyaç duyduğu ölçekte inşa edilebilmesi, yeterli ve nitelikli işgücünün varlığına bağlı. Bu eksiklikler giderilmezse ilerleme yavaşlayabilir, maliyetler artabilir ve enerji güvenliği zayıflayabilir. Hükümetler, özel sektör ve eğitim kurumlarının bu beceri açığını kapatmak için birlikte hareket etmesi şart.”
