Çin ve Hindistan’da kömürden tarihi geri adım: 52 yıl sonra ilk kez gerileme

Çin ve Hindistan’da kömürden tarihi geri adım: 52 yıl sonra ilk kez gerileme

Carbon Brief’in verilerine göre, Çin ve Hindistan’da kömürden elektrik üretimi 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla geriledi. Bu gelişme, iki ülkede de 1970’lerden bu yana ilk kez kömür bazlı elektrik üretiminin aynı anda düşmesi anlamına geliyor.

Analize göre düşüşün temel nedeni, özellikle güneş ve rüzgâr enerjisinde yaşanan hızlı kapasite artışı. Çin, 2025 yılında şimdiye kadarki en yüksek güneş ve rüzgâr kurulumlarını gerçekleştirirken, Hindistan da yenilenebilir enerji yatırımlarında önemli bir ivme yakaladı. Bu artış, elektrik talebindeki büyümeye rağmen kömür santrallerine olan ihtiyacı azalttı.

Carbon Brief’in değerlendirmesinde, Çin’de temiz enerji kaynaklarının elektrik üretimindeki payının hızla artmasının, kömür santrallerinin çalışma saatlerini sınırladığına dikkat çekiliyor. Hindistan’da ise güneş enerjisindeki güçlü büyüme ve hidroelektrik üretimindeki toparlanma, kömürden üretimi aşağı çekti.

Küresel emisyonlar açısından kritik sinyal

Uzmanlara göre bu gelişme, küresel karbon emisyonlarının geleceği açısından önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor. Çin ve Hindistan, dünya genelindeki kömür tüketiminin ve enerji kaynaklı emisyonların büyük bir bölümünden sorumlu. Bu nedenle her iki ülkede kömür kullanımındaki kalıcı bir düşüş, küresel iklim hedefleri açısından belirleyici olabilir.

Ancak analiz, kömürden çıkışın henüz garanti altına alındığı anlamına gelmediği uyarısını da içeriyor. Elektrik talebindeki artışın sürmesi, aşırı hava olayları ve ekonomik büyüme gibi faktörler, önümüzdeki yıllarda kömür santrallerinin yeniden devreye girmesine yol açabilir.

Geçici mi, kalıcı mı?

Carbon Brief, mevcut verilerin “tarihi” bir kırılmaya işaret ettiğini ancak bu eğilimin kalıcı hale gelmesi için temiz enerji yatırımlarının hız kesmeden devam etmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi takdirde, kömür üretimindeki düşüşün kısa süreli kalma riski bulunuyor.

Yine de uzmanlar, 52 yıl sonra ilk kez görülen bu eş zamanlı düşüşün, küresel enerji dönüşümünde sembolik ve stratejik bir eşik oluşturduğuna dikkat çekiyor.