- elektrikcirehberi@gmail.com
Agora Industry ve Agora Energiewende tarafından yayımlanan yeni analiz, Avrupa’da endüstriyel proses ısısının elektrifikasyonunun birçok uygulamada fosil gaza kıyasla halihazırda daha ekonomik olduğunu ortaya koydu. Çalışma, özellikle düşük ve orta sıcaklıktaki proseslerde kısa vadede büyük bir dönüşüm potansiyeline işaret ederken, bu potansiyelin hayata geçmesi için güçlü ve tutarlı bir politika çerçevesi gerektiğini vurguluyor.
AB’nin önümüzdeki aylarda yayımlaması beklenen Elektrifikasyon Eylem Planı öncesinde kamuoyuna sunulan rapor, güvenilir karbon fiyatlandırması, daha düşük elektrik vergileri ve hedefli yatırım destekleri olmadan sanayide geniş ölçekli elektrifikasyonun hız kazanmasının zor olacağına dikkat çekiyor.
80°C altı proseslerde elektrik şimdiden avantajlı
Analize göre 80 santigrat derecenin altındaki düşük sıcaklıklı proseslerde, endüstriyel ısı pompaları gibi olgun teknolojiler, elektrik fiyatları gazdan 4-5 kat yüksek olsa dahi ekonomik olarak uygulanabilir durumda.
Orta sıcaklıktaki uygulamalarda ise maliyet avantajının oluşabilmesi için elektrik-gaz fiyat oranının, bugün 3-5 kat seviyesinde olan perakende gaz fiyatlarının üç katının altına inmesi gerekiyor. Bu koşulun sağlanmasında yenilenebilir enerji kapasitesinin hızla artırılması, anlamlı bir karbon fiyatı ve düşük elektrik vergileri belirleyici görülüyor.
Agora Industry Direktörü Julia Metz, düşük sıcaklıklı proses ısısında gazdan elektrifikasyona geçişin Avrupa imalat sanayisi için “hızlı bir kazanım” olduğunu belirterek, şirketlerin maliyetlerini düşürürken karbon ayak izlerini de azaltabileceğini ifade etti. Metz, yaklaşan Elektrifikasyon Eylem Planı’nın endüstriyel ısıyı önceliklendirmesi gerektiğini vurguladı.
2025-2050 karşılaştırması: Elektrifikasyon önde
Çalışma; Almanya, İtalya ve Polonya için 2025-2050 dönemini kapsayan senaryo modellemesiyle doğrudan elektrifikasyonu; hidrojen, biyometan ve diğer düşük karbonlu alternatiflerle karşılaştırdı.
Her üç ülkede de doğrudan elektrifikasyon, yüksek verimlilik sayesinde emisyonları ve birincil enerji tüketimini en fazla azaltan seçenek olarak öne çıktı. Isı pompalarının mümkün olan yerlerde kullanılması ve perakende elektrik fiyatlarının gaz fiyatlarının üç katının altında kalması durumunda, endüstriyel ısı üretim maliyetlerinde yaklaşık yüzde 20’ye varan düşüş sağlanabileceği hesaplandı.
Buna karşılık hidrojenin emisyon azaltımı daha geç dönemde ve daha yüksek maliyetle gerçekleşirken, biyometan ve biyokütle çözümleri maliyet ve kaynak bulunabilirliği açısından kısıtlarla karşılaşıyor.
Sanayi emisyonlarının üçte dördü proses ısısından
Proses ısısı, Avrupa’da endüstriyel nihai enerji tüketiminin yaklaşık yarısını ve sanayi kaynaklı emisyonların dörtte üçünü oluşturuyor. Mevcut yakıt kullanımının yaklaşık yüzde 60’ı bugün mevcut teknolojilerle elektrikle karşılanabilirken, 2035’e kadar devreye girmesi beklenen teknolojilerle bu oran yüzde 90’a kadar çıkabilir.
Gıda ve içecek, kağıt hamuru ve kağıt ile tekstil sektörleri düşük ve orta sıcaklıktaki ısı talebinin neredeyse tamamını elektrikle karşılayabilecek potansiyele sahip. Kimya sektöründe de önemli bir pay söz konusu.
Bugün 165°C’ye kadar, 2035’e kadar ise potansiyel olarak 300°C’ye kadar ısı sağlayabilen endüstriyel ısı pompaları yüksek verimlilik sunarken; elektrikli kazanlar 500°C’ye kadar buhar üretimi için esnek bir çözüm sağlıyor.
Agora Energiewende Avrupa Eş Direktörü Emeline Spire ise, ithal fosil yakıtların yerli yenilenebilir elektrikle ikame edilmesinin, Avrupa’nın temiz teknoloji üretim tabanını güçlendireceğini ve yatırım güvenliği için güvenilir karbon fiyatlandırmasının kritik olduğunu belirtti.
Ülke örnekleri ne söylüyor?
Almanya: Karbon fiyatlandırmasının elektriği gazla rekabetçi kılması halinde, düşük ve orta sıcaklıktaki proses ısısında 2045’e kadar iklim nötrlüğü mümkün görülüyor.
İtalya: Ön yatırım destekleri sayesinde 2030’ların ortalarına kadar maliyet açısından rekabetçi bir elektrifikasyon sağlanabilir. 2025-2050 döneminde özellikle gıda ve tekstil sektörlerinde 2,3 milyar avroya varan kümülatif tasarruf ve yüzde 85’e kadar elektrifikasyon potansiyeli öngörülüyor.
Polonya: Kömür bazlı eski ekipmanların yüksek verimli ısı pompalarıyla değiştirilmesi sayesinde, karbon yoğun bir şebekede dahi emisyon azaltımı mümkün.
Politika seti: Vergi reformu, karbon fiyatı, izin kolaylığı
Agora’nın önerdiği politika çerçevesi; elektrik üzerindeki vergi yükünün azaltılması, güvenilir AB karbon fiyatlandırması, yenilenebilir enerjinin hızla yaygınlaştırılması ve geçici-yönlendirici yatırım desteklerini içeriyor.
Karbon fark sözleşmeleri, AB İnovasyon Fonu ve kurulması planlanan Endüstriyel Karbonsuzlaştırma Bankası gibi araçların özellikle 80°C üzerindeki uygulamalarda ölçeklenmeyi hızlandırabileceği belirtiliyor.
Buna ek olarak, planlama ve izin süreçlerinin hızlandırılması, şebeke reformlarıyla esnek endüstriyel yüklerin ödüllendirilmesi ve elektrifikasyonun şebeke planlamasına entegre edilmesi gerektiği vurgulanıyor. Ulusal temiz ısı stratejileriyle desteklenen gösterge niteliğinde elektrifikasyon ve fosil gazdan çıkış hedeflerinin ise yatırım görünürlüğünü artıracağı ifade ediliyor.
