ABD’de 13 eyalet, temiz enerji projeleri için ayrılan 1,2 milyar dolarlık federal hibenin iptal edilmesi nedeniyle Donald Trump yönetimine dava açtı. Eyaletler, söz konusu kararın hem Kongre iradesine hem de anayasal güçler ayrılığı ilkesine aykırı olduğunu savunuyor.
Kaliforniya Valiliği tarafından yapılan yazılı açıklamada, iptal edilen hibelerin yalnızca enerji dönüşümünü değil, aynı zamanda istihdam ve sağlık harcamaları üzerinde de doğrudan etkili olacağı vurgulandı. Açıklamada, kararın 200 binden fazla kişiye yönelik istihdam fırsatını riske attığı ve hayata geçirilmesi planlanan projeler sayesinde her yıl yaklaşık 3 milyar dolarlık sağlık maliyeti tasarrufunun tehlikeye girdiği ifade edildi.

Dava başvurusunda, Kongre çoğunluğu tarafından onaylanan yenilenebilir temiz hidrojen enerji sistemleri projesine ayrılan 1,2 milyar dolarlık federal hibe ile başka bir programa tahsis edilen 4 milyon dolarlık fonun iptal edilmesinin anayasal sınırları aştığı belirtildi.
Davaya Colorado, Connecticut, Illinois, Maryland, Massachusetts, New Jersey, New York, Oregon, Rhode Island, Vermont, Washington ve Wisconsin de imza attı.
Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, yaptığı açıklamada Trump yönetimini Kongre kararlarına karşı gelmekle suçlayarak, “Geleceğimizi en büyük bağışçılara satmasına izin vermeyeceğiz” ifadelerini kullandı. Newsom ayrıca, söz konusu adımın ABD’yi küresel temiz enerji yarışında geriye düşüreceğini ve bu alanda avantajın Çin’e geçmesine yol açacağını savundu.
Hibe iptallerinin, 2024 başkanlık seçimlerinde Demokrat aday Kamala Harris’i desteklediği belirtilen 16 eyalette yürütülen temiz enerji projelerini kapsadığı ifade ediliyor.
Kesintiler kapsamında, Kaliforniya’daki hidrojen teknolojisi ve üretimini hızlandırmayı amaçlayan hidrojen merkezine ayrılan 1,2 milyar dolarlık fon iptal edilirken; Texas’taki hidrojen projesi ile West Virginia, Ohio ve Pennsylvania’yı kapsayan üç eyaletli projenin kesintilerden muaf tutulduğu kaydedildi.
Öte yandan ABD’de bir federal yargıç, 13 Ocak’ta Trump yönetiminin, Kasım 2024 seçimlerinde Harris’i destekleyen eyaletlerdeki temiz enerji projeleri için ayrılan yaklaşık 7,6 milyar dolarlık hibe desteğini iptal etmesini “yasa dışı” bulmuştu.
Son dava, federal yürütme ile eyalet yönetimleri arasındaki yetki sınırları ve enerji politikalarının siyasi boyutu açısından yeni bir hukuki sürecin kapısını aralıyor.