- elektrikcirehberi@gmail.com
Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin (UNFCCC) güncellenmiş NDC Sentez Raporu, ülkelerin mevcut iklim taahhütlerinin küresel emisyonları 2035 yılına kadar 2019 seviyelerine kıyasla yüzde 12 azaltacağını ortaya koyarken, COP30’un açılışında konuşan UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell, fosil yakıtlardan “adil ve düzenli” bir şekilde uzaklaşmak için somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
Brezilya’nın Belem kentinde düzenlenen 30. Taraflar Konferansı (COP30) kapsamında yayımlanan rapor, Paris Anlaşması’na taraf ülkelerin sunduğu veya güncellediği Ulusal Katkı Beyanları’nın (NDC) önceki tahminlere göre iyileştiğini gösteriyor. UNFCCC’nin 28 Ekim’de yayımladığı önceki projeksiyon yüzde 10’luk bir azalma öngörürken, yeni analiz bu değeri yüzde 12’ye çıkardı.
Buna karşın Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’ne (IPCC) göre, küresel ısınmayı 1,5 dereceyle sınırlandırmak için 2035’e kadar emisyonların yüzde 60 azaltılması gerekiyor. Bu da mevcut taahhütlerin iklim krizinin en kritik eşiği olan 1,5 derece hedefiyle uyumlu olmaktan hâlâ uzak olduğunu ortaya koyuyor.
UNFCCC İcra Sekreteri Stiell, basın toplantısında yaptığı değerlendirmede Paris Anlaşması’nın “emisyon eğrisini ilk kez aşağı doğru kırdığını” söyleyerek mevcut ilerlemeyi “büyük bir gelişme” olarak nitelendirdi. Stiell, “Kaçınılan her ondalık derece ısınma, milyonlarca hayatı ve milyarlarca dolarlık iklim zararını önleyecek. Bu azaltımlar, biz hızlandıkça daha da derinleşecek.” dedi.
Stiell: “Artık adil ve düzenli geçişi nasıl yapacağımıza odaklanmanın zamanı”
COP30’un açılışında konuşan Stiell, iklim eyleminin hızlandırılması için ülkelerin yenilenebilir enerji kapasitesini üç katına çıkarma, enerji verimliliğini ikiye katlama ve iklim finansmanını artırma hedeflerine kararlılıkla yönelmesi gerektiğini belirtti.
Bilimsel verilerin küresel sıcaklık artışının yeniden 1,5 derece patikasına çekilebileceğini gösterdiğini ifade eden Stiell, ulusal çabaların tek başına yeterli olmadığını, çok taraflı işbirliklerinin bu sürecin merkezinde bulunması gerektiğini söyledi.
Temiz enerji yatırımlarındaki hızlı artışa değinen Stiell, “Güneş ve rüzgar enerjisi artık dünyanın yüzde 90’ında en düşük maliyetli enerji kaynakları. Yenilenebilirler bu yıl kömürü geçerek en büyük enerji kaynağı oldu.” diye konuştu.
Stiell, ayrıca gelişmiş ülkelerin öncülüğünde en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı sağlanması konusunda mutabakata varıldığını hatırlatarak, “Şimdi Bakü’den Belem’e Yol Haritası’nı hayata geçirmemiz gerekiyor. 1,3 trilyon dolara doğru ilerlemeye başlamalıyız.” dedi.
“Bu, 21. yüzyılın büyüme hikayesi”
Fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda ülkelerin zaten prensipte uzlaştığını belirten Stiell, COP30’un bu hedeflerin uygulanmasını hızlandıracak somut kararlarla sonuçlanması gerektiğini vurguladı.
Stiell, iklim eylemine yönelik gecikmenin maliyetine işaret ederek şunları kaydetti: “Bu dönüşümün ekonomisi, eylemsizliğin maliyeti kadar tartışmasızdır. Geri duran ya da küçük adımlar atan ekonomiler durgunluk ve yüksek fiyatlarla karşılaşırken, diğer ekonomiler hızla ilerleme kaydedecektir.”
