- elektrikcirehberi@gmail.com
Küresel ölçekte artan aşırı sıcaklık tehdidine karşı şehir yönetimlerine veri temelli çözüm sunmayı amaçlayan yeni bir platform devreye alındı. World Resources Institute (WRI) bünyesindeki Ross Center for Sustainable Cities tarafından geliştirilen “Cool Cities Lab” adlı platform, kentlerde sıcaklık risklerini blok ve sokak düzeyinde haritalayarak karar vericilere yol gösteriyor.
Platform, dünya genelinde beş kıtada 25’ten fazla şehirde kullanılmaya başlandı. Jakarta, Londra, Nairobi, Boston ve Mexico City gibi kentleri kapsayan sistemin önümüzdeki dönemde daha fazla şehre genişletilmesi planlanıyor.
Aşırı sıcaklık artık küresel bir kriz
Aşırı sıcaklıkların her yıl yaklaşık 489 bin ölüme yol açtığı tahmin edilirken, son üç yılın küresel ölçekte kaydedilen en sıcak yıllar olması riskin hızla arttığını ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre, şehirler bu tehditle mücadelede en kırılgan alanlar arasında yer alıyor. Çünkü yoğun yapılaşma, asfalt ve beton yüzeyler ile yeşil alan eksikliği, “kentsel ısı adası” etkisini artırarak şehirlerin çevrelerine göre daha hızlı ısınmasına neden oluyor.
Sokak düzeyinde veriyle hedefli müdahale
Cool Cities Lab, mevcut veri eksikliğini gidermeyi hedefliyor. Platform, sıcaklığın şehir içinde nasıl değiştiğini ayrıntılı biçimde analiz ederken, ağaçlandırma, gölgelendirme, yansıtıcı çatılar (cool roof) gibi uygulamaların hangi bölgelerde en etkili olacağını modelleyebiliyor.
Bu sayede yerel yönetimler:
Platform ayrıca düşük gelirli ve yoğun yapılaşmış bölgelerin genellikle daha yüksek sıcaklık riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyarak sosyal eşitsizlik boyutuna da dikkat çekiyor.
Basit çözümler büyük fark yaratabiliyor
Uzmanlar, doğru planlama ile şehirlerde sıcaklığın düşürülebileceğini vurguluyor. Ağaçlandırma, açık renkli ve yansıtıcı yüzeyler ile gölgelendirme gibi uygulamalar, hem yüzey hem de hava sıcaklıklarını önemli ölçüde azaltabiliyor.
Yeni platform, bu tür çözümlerin hangi mahallede ne ölçüde etkili olacağını önceden hesaplayarak, sınırlı kaynakların en verimli şekilde kullanılmasına imkân tanıyor.
Küresel iş birlikleriyle yaygınlaşacak
Cool Cities Lab’in yaygınlaştırılması için Birleşmiş Milletler Çevre Programı öncülüğündeki “Cool Coalition”, C40 Cities ve Smart Surfaces Coalition gibi uluslararası girişimlerle iş birliği yapılıyor.
Uzmanlara göre, şehirlerin artık aşırı sıcaklığı geleceğin değil, bugünün sorunu olarak ele alması gerekiyor. Yeni platform, bu mücadelede veri temelli karar alma süreçlerini güçlendirerek kentlerin iklim direncini artırmayı hedefliyor.
